Przejdź do treści

Trauma powstaje wtedy, gdy doświadczenie przekracza nasze możliwości poradzenia sobie z nim w danym momencie. Układ nerwowy zapisuje je wówczas inaczej niż zwykłe wspomnienie – tak, jakby zagrożenie wciąż trwało. Stąd biorą się reakcje, które po czasie wydają się nieadekwatne, choć mają swoją logikę.

Nie ma jednej listy zdarzeń, które „uprawniają” do mówienia o traumie. Odpowiedź układu nerwowego pozostaje poza świadomą kontrolą, więc pytanie o to, czy dało się zachować inaczej, prowadzi donikąd. Lepiej skupić się na rozbrojeniu tych mechanizmów tu i teraz.

Reakcje, które w Tobie zostały, były sposobem na przetrwanie. Dziś możesz się z nimi pożegnać.

Jak trauma daje o sobie znać?

Jeśli rozpoznajesz u siebie te sygnały, warto porozmawiać.

Skonsultuj się z psychologiem
  • Wspomnienia wracają mimo woli – w ciągu dnia, w snach lub jako nagłe obrazy.
  • Unikasz miejsc, rozmów albo sytuacji, które przypominają o tym, co się wydarzyło.
  • Reagujesz gwałtownie na dźwięki lub ruch, jesteś w ciągłym pogotowiu.
  • Trudno Ci zaufać innym albo poczuć bliskość w relacji.
  • Miewasz wrażenie obserwowania siebie z boku, jakby Twoje doświadczenia dotyczyły kogoś innego.
  • Odczuwasz odrętwienie emocjonalne, Twoje uczucia wydają się wyciszone.
  • Obwiniasz się za coś, na co nie masz wpływu.
  • Ciało reaguje napięciem, bólem lub bezsennością, choć badania nie wykazują przyczyny.

W jakich sytuacjach pomagamy?

PTSD – zespół stresu pourazowego

Co to jest

PTSD rozwija się po doświadczeniu lub byciu świadkiem wydarzenia zagrażającego życiu albo poczuciu bezpieczeństwa: wypadku, napaści, katastrofy, działań wojennych. Objawy mogą pojawić się od razu lub po upływie miesięcy.

Jak może się objawiać

Flashbacki, czyli natrętne powroty wydarzenia przeżywane tak, jakby działo się teraz. Koszmary senne, unikanie przypomnień, nadmierna czujność i drażliwość. Wiele osób opisuje to jako życie w stanie ciągłej gotowości.

Jak pomaga terapia

Leczenie PTSD polega na stopniowym oswajaniu wspomnień w bezpiecznych warunkach, tak by przestały wywoływać reakcję alarmową. Nie zaczynamy od najtrudniejszych przeżyć – najpierw budujemy poczucie stabilności.

Złożona trauma (CPTSD) i trudne doświadczenia z dzieciństwa

Co to jest

CPTSD powstaje w wyniku doświadczeń długotrwałych i powtarzalnych, z których trudno było się wydostać: przemocy w rodzinie, zaniedbania, wieloletniej relacji przemocowej. Trauma z dzieciństwa wpływa na to, jak później budujemy relacje i postrzegamy samych siebie.

Jak może się objawiać

Poza objawami PTSD pojawiają się trwałe trudności w regulowaniu emocji, poczucie bezwartościowości oraz problemy w bliskich relacjach. Częsta jest dysocjacja – odcięcie od ciała lub uczuć, które kiedyś chroniło przed nadmiarem bólu.

Jak pomaga terapia

Praca przebiega wolniej niż przy pojedynczym zdarzeniu i obejmuje odbudowę obrazu siebie. Uczysz się rozpoznawać własne potrzeby i granice, których w tamtych warunkach nie dało się uzewnętrznić.

Przemoc psychiczna i fizyczna w relacji

Co to jest

Przemoc w związku rzadko zaczyna się od uderzenia. Częściej narasta stopniowo: od kontroli i krytyki, przez izolowanie od bliskich, po przemoc ekonomiczną i fizyczną. Formą przemocy psychicznej jest gaslighting, czyli podważanie czyjegoś odbioru rzeczywistości.

Jak może się objawiać

Poczucie ciągłego chodzenia po kruchym lodzie, tłumaczenie zachowań drugiej osoby, wątpienie we własną pamięć i ocenę sytuacji. Skutki przemocy psychicznej bywają równie poważne jak fizycznej, choć nie zostawiają widocznych śladów.

Jak pomaga terapia

Pomagamy nazwać to, czego doświadczasz, i odzyskać zaufanie do własnego osądu. Nie oceniamy decyzji o pozostaniu w relacji ani o odejściu – to Twój wybór i Twoje tempo.

Wykorzystywanie i molestowanie seksualne

Co to jest

Doświadczenie przekroczenia granic seksualnych – w dzieciństwie lub dorosłości, w związku, w relacji zawodowej albo ze strony obcej osoby. Nie ma znaczenia, ile czasu minęło ani czy sprawa została kiedykolwiek zgłoszona.

Jak może się objawiać

Wstyd, poczucie winy, trudności w bliskości i intymności, unikanie kontaktu fizycznego lub poczucie odłączenia od własnego ciała. Wiele osób przez lata nie nazywa tego doświadczenia wprost.

Jak pomaga terapia

Celem nie jest wymazanie wspomnień, ale odebranie im wpływu na codzienność: na bliskość, zaufanie i poczucie bezpieczeństwa. Wspieramy również w trudnościach dotyczących sfery intymnej, jeśli okaże się to potrzebne.

Zaburzenia adaptacyjne

Co to jest

Zaburzenia adaptacyjne pojawiają się, gdy konkretne wydarzenie – rozstanie, utrata pracy, choroba, wypadek – trwale wytrąca Cię z równowagi. Objawy są łagodniejsze niż w PTSD, ale realnie utrudniają funkcjonowanie.

Jak może się objawiać

Obniżony nastrój, lęk, drażliwość, trudności ze snem i koncentracją, poczucie niemożności powrotu do normalnego rytmu.

Jak pomaga terapia

Krótka, skoncentrowana praca zwykle wystarcza, by odzyskać równowagę. Warto sięgnąć po wsparcie, zanim problem się utrwali.

Na czym polega praca z traumą?

Najczęstsza obawa przed terapią traumy dotyczy konieczności ponownego przeżywania tego, co się wydarzyło. W Unique o trudnych wspomnieniach rozmawiamy dopiero wtedy, gdy jest na to przestrzeń i Twoja zgoda. Terapia traumy przebiega etapami, a każdy z nich ma swój cel.

  1. 1

    Budujemy poczucie bezpieczeństwa

    Zanim dotkniemy traumatycznych przeżyć, zajmujemy się stabilizacją: sposobami radzenia sobie z napięciem, snem, powrotem do codziennego rytmu. Ten etap bywa najdłuższy i jest fundamentem całej pracy.

  2. 2

    Porządkujemy doświadczenie

    Stopniowo i w bezpiecznych warunkach przyglądamy się temu, co się wydarzyło. Wspomnienie przestaje wtedy funkcjonować jako trwające zagrożenie i staje się elementem przeszłości.

  3. 3

    Wracasz do życia

    Odbudowujemy to, co trauma ograniczyła albo odebrała: relacje, zaufanie, plany. Odzyskujesz poczucie kontroli i wewnętrzny spokój.

Przeszłość nie musi decydować o Twoim dziś

Niezależnie od tego, czy od trudnego doświadczenia minęły miesiące, czy 20 lat – unikanie, napięcie i czujność zabierają mnóstwo przestrzeni w życiu. Terapia traumy pomaga stopniowo ją odzyskać. Umów konsultację w Warszawie lub online.

Wybierz termin w naszym kalendarzu obok

Najczęstsze pytania pacjentów o traumę i PTSD

Jakie są objawy PTSD?

Do najczęstszych należą flashbacki, koszmary senne, unikanie wszystkiego, co przypomina o traumie, oraz stan ciągłej czujności. Pojawiają się też drażliwość, trudności ze snem i poczucie odcięcia od własnych emocji.

Czy muszę opowiadać o tym, co się wydarzyło?

Nie od razu i nigdy wbrew sobie. Terapia traumy zaczyna się od budowania poczucia bezpieczeństwa, a do trudnych tematów przechodzimy wtedy, gdy masz w sobie na to gotowość. Możesz też pracować nad skutkami doświadczenia, nie wchodząc w jego szczegóły.

Minęło wiele lat. Czy terapia ma jeszcze sens?

Tak. Trauma nie ma terminu ważności, a jej skutki bywają widoczne po dekadach – zwłaszcza przy doświadczeniach z dzieciństwa. Wiele osób zgłasza się po latach, gdy coś w życiu przypomni o dawnych wydarzeniach.

Czym różni się PTSD od CPTSD?

PTSD wiąże się zwykle z pojedynczym wydarzeniem, złożony zespół stresu pourazowego (CPTSD) rozwija się w wyniku doświadczeń długotrwałych i powtarzalnych. W CPTSD poza objawami PTSD występują trwałe trudności w regulacji emocji, obrazie siebie i relacjach, dlatego terapia trwa dłużej.

Jak rozpoznać przemoc psychiczną w związku?

Najczęstsze sygnały ostrzegawcze to stała krytyka, kontrola Twoich kontaktów i finansów, izolowanie od bliskich oraz gaslighting, czyli podważanie Twojego odbioru rzeczywistości. U osób doświadczających przemocy charakterystyczne jest poczucie ciągłego napięcia i wątpienie we własną pamięć oraz ocenę sytuacji.

Gdzie szukać terapii traumy w Warszawie?

Zapraszamy do gabinetu Unique na Ursynowie lub na konsultacje online. Warto wiedzieć, że do skorzystania ze wsparcia psychologa nie jest potrzebne skierowanie ani konkretna diagnoza. Skontaktuj się z nami i umów wizytę – to dobry pierwszy krok.